အစ္စလာမ်မတိုင်မီ အာရပ်ကမ္ဘာ၏ သမိုင်းကြောင်းနှင့် လူနေမှုဘဝစနစ်များ

🌍

ပထဝီဝင်နှင့် နံ့သာကုန်သွယ်မှု

အာရပ်ကျွန်းဆွယ်သည် ဥရောပတိုက်တစ်ဝက်ခန့် ကျယ်ဝန်းပြီး သဲကန္တာရများ ပေါများသော သဘာဝခံတပ်ကြီးသဖွယ် ဖြစ်ခဲ့သည် ။
တောင်ပိုင်း ယီမင်ဒေသ (Arabia Felix) သည် မာရစ်ဘ်ရေကာတာ (Marib Dam) ကဲ့သို့ အင်ဂျင်နီယာအတတ်များ၊ နံ့သာဖြူနှင့် မုရန် (Frankincense & Myrrh) မိုနိုပိုလီဖြင့် ကြွယ်ဝခဲ့သည် ။
မာရစ်ဘ်ရေကာတာ ကျိုးပေါက်ပျက်စီးချိန်တွင် လူမျိုးစုများ မြောက်ဘက် ဟီဂျာ့ဇ် (Hijaz) ဒေသရှိ မက္ကာနှင့် မဒီနာတို့သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ကြသည် ။

🐪

ဘီဒိုအင် လူနေမှုနှင့် သွေးစည်းမျဉ်း

သဲကန္တာရခြေသလုံးအိမ်တိုင် (Bedouins) များသည် ကုလားအုတ်များကို အဓိကအားထားပြီး ဗဟိုအစိုးရ သို့မဟုတ် ဘုရင်မရှိဘဲ ရှင်သန်ခဲ့ကြသည် ။
လူနေမှုစနစ်ကို 'သွေးစည်းမျဉ်း' (Law of Blood) ဖြင့် ထိန်းကျောင်းပြီး မျိုးနွယ်စုမှ စွန့်ပစ်ခံရခြင်းသည် သေဒဏ်နှင့် ညီမျှသည် ။
ဂုဏ်သိက္ခာ (Murua)၊ ရဲစွမ်းသတ္တိ၊ သစ္စာစောင့်သိမှုနှင့် ရန်သူပင်ဖြစ်လင့်ကစား ဧည့်ဝတ်ကျေပွန်စွာ ဧည့်ခံခြင်းတို့ကို အမြင့်ဆုံး တန်ဖိုးထားကြသည် ။

📜

ကဗျာအနုပညာနှင့် ဥကာဇ်ဈေးပွဲ

ကဗျာဆရာများကို စစ်သည်ရဲမက်များနှင့် လူမျိုးစုခေါင်းဆောင်များထက်ပင် ပို၍ တန်ဖိုးထားကြသည် ။
ကဗျာဆရာများသည် လူမျိုးစု၏ အသံ၊ မှတ်တမ်းနှင့် ဂုဏ်သိက္ခာကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်သူများ ဖြစ်ကြသည် ။
ဥကာဇ် (Ukaz) နှစ်ပတ်လည် ဈေးပွဲတော်ကြီးတွင် ကဗျာပြိုင်ပွဲများ ကျင်းပပြီး အကောင်းဆုံး ကဗျာ ၇ ပုဒ် (Mu'allaqat) ကို ကዕဘာကျောင်းတော်တွင် ချိတ်ဆွဲဂုဏ်ပြုခဲ့ကြသည် ။

🕋

မက္ကာမြို့နှင့် ဘာသာရေးဆုံမှတ်

မက္ကာမြို့ကို ကူရိုင်းရှ် (Quraysh) လူမျိုးစုက အုပ်ချုပ်ပြီး ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ဘာသာရေး အချက်အချာဒေသ ဖြစ်ခဲ့သည် ။
ကዕဘာကျောင်းတော်တွင် ရုပ်တု ၃၆၀ နှင့်အတူ အလ္လာဟ် (Allah) ဟူသော အမည်ကိုလည်း ဖန်ဆင်းရှင်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခဲ့ကြသည် ။
ခရစ်ယာန်၊ ဂျူးနှင့် ရုပ်တုများကို စွန့်ပယ်ကာ တစ်ဆူတည်းသောဘုရားကို ရှာဖွေသည့် ဟာနစ်ဖ် (Hanifs) များလည်း ရောနှောတည်ရှိခဲ့သည် ။

⚖️

လူမှုအဆောက်အအုံနှင့် အလှည့်အပြောင်း

အမျိုးသမီးအချို့သည် ကုန်သည်ကြီး ခါဒီဂျာ (Khadija) ကဲ့သို့ ကိုယ်ပိုင်စီးပွားရေး လုပ်ကိုင်ခွင့်နှင့် ခင်ပွန်းရွေးချယ်ခွင့် ရှိကြသော်လည်း ကျွန်စနစ်နှင့် သမီးမိန်းကလေးများကို အရှင်လတ်လတ် မြေမြှုပ်သည့် ဓလေ့ဆိုးများလည်း ရှိခဲ့သည် ။
ရောမနှင့် ပါရှားအင်ပါယာတို့ စစ်ပွဲများနှင့် ကပ်ရောဂါကြောင့် အားနည်းချိန်တွင် တမန်တော် မုဟမ္မဒ်က လူမျိုးစုများကို ယုံကြည်ချက်တစ်ခုတည်းအောက်တွင် စုစည်းပေးနိုင်ခဲ့သည် ။

📖 လေလာနှင့် မဂျ်နူးန် (Layla & Majnun) - အရှေ့တိုင်း၏ ထာဝရအချစ်ဇာတ်လမ်း

အေဒီ ၇ ရာစု အာရပ်သဲကန္တာရမှ စတင်မြစ်ဖျားခံခဲ့သော ကဗျာဆရာ ကေးစ် (Qays) နှင့် လေလာ (Layla) တို့၏ ဝမ်းနည်းဖွယ် အချစ်ဇာတ်လမ်းဖြစ်သည် ။ ကေးစ်သည် လေလာ့အပေါ် ရူးသွပ်စွဲလမ်းလွန်း၍ 'မဂျ်နူးန်' (အရူး) ဟု ခေါ်တွင်ခဲ့ပြီး သဲကန္တာရထဲတွင် လှည့်လည်ကာ ကဗျာများ သီကုံးခဲ့သည် ။

ဤဇာတ်လမ်းကို ၁၁၈၈ ခုနှစ်တွင် ပါရှားကဗျာဆရာကြီး နီဇာမီ (Nizami Ganjavi) က ဂန္ထဝင်ကဗျာလင်္ကာရှည်အဖြစ် ပြန်လည်ဖွဲ့ဆိုခဲ့ပြီးနောက် ဆူဖီ (Sufi) ဒဿနဆိုင်ရာ နတ်ဘုရားနှင့် ဝိညာဉ်အကြား အချစ်သင်္ကေတအဖြစ် ကမ္ဘာကျော် လူသိများလာခဲ့သည် ။

အစ္စလာမ်မတိုင်မီ အာရပ်ကမ္ဘာ

၃၆၀ ခု

၄ လတာ