ကြေးဒင်္ဂါးပြား အလေးချိန်ပေါင်းများစွာမှသည် ပျံသန်းနိုင်သော စက္ကူငွေကြေး (Feiqian) နှင့် ကမ္ဘာ့ပထမဆုံး တရားဝင် စက္ကူပိုက်ဆံ (Jiaozi) အထိ... ဥရောပတိုက်ထက် နှစ်ပေါင်း ၇၀၀ မက စောလျင်စွာ ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးစနစ်ကို တော်လှန်ခဲ့သည့် သမိုင်းဝင် အထောက်အထားများ။
တရုတ်နိုင်ငံ တန်မင်းဆက်နှင့် ဆုန်မင်းဆက်များမှသည် တာလတ်စ်တိုက်ပွဲမှတစ်ဆင့် အာရပ်နှင့် ဥရောပသို့ စက္ကူနည်းပညာ ပျံ့နှံ့သွားခဲ့ပုံ အဆင့်ဆင့်။
ဟန်မင်းဆက် နန်းတွင်းအရာရှိ ဇိုင်လွန်းသည် သစ်ခေါက်များ၊ လျှော်မျှင်များ၊ အထည်ဟောင်းများနှင့် ငါးဖမ်းပိုက်များကို ရေဖြင့်စိမ်ကာ ကြိတ်ခြေပြီး ခိုင်မာပေါ့ပါးသော စက္ကူပြုလုပ်နည်းကို စတင်တီထွင်ခဲ့သည်။ ဤနည်းပညာသည် စာပေ၊ အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် ဗဟုသုတ ထိန်းသိမ်းမှုကို တော်လှန်ပေးခဲ့သည်။
တန်မင်းဆက်နှင့် အာရပ်အဘက်ဆစ်စူလတန် တို့ တာလတ်စ်မြစ်ကမ်းတွင် စစ်ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ တရုတ်စက္ကူလုပ်သူ အနုပညာရှင်များ စစ်သုံ့ပန်းအဖြစ် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ ထိုမှတစ်ဆင့် နှစ်ပေါင်း ၆၀၀ ကျော် တရုတ်တို့ လျှို့ဝှက်ထားခဲ့သော စက္ကူလုပ်နည်းသည် ဆမားခန့် (Samarkand) နှင့် ဘဂ္ဂဒတ် (Baghdad) သို့ စတင်ပျံ့နှံ့ခဲ့သည်။
တန်မင်းဆက်တွင် ကုန်သည်များသည် လေးလံသော ဒင်္ဂါးပြားများကို ခရီးဝေးသို့ မသယ်ဆောင်လိုသဖြင့် မြို့တော်ရှိ အစိုးရ သို့မဟုတ် ကိုယ်စားလှယ်ရုံးများတွင် ငွေအပ်နှံပြီး ပြေစာစက္ကူ ရယူခဲ့ကြသည်။ လေတိုက်လျှင် လွင့်ပါသွားနိုင်သောကြောင့် "ပျံသန်းနိုင်သောငွေ" ဟု ခေါ်ဆိုကြပြီး ၎င်းသည် ခေတ်သစ် Banknote ငွေလွှဲလွှာများ၏ အစောဆုံး ရှေ့ပြေးဖြစ်သည်။
ဆုန်မင်းဆက် (Northern Song) ခေတ် စီချွမ်ပြည်နယ်တွင် သံဒင်္ဂါးများ အလွန်လေးလံသဖြင့် ကုန်သည်ကြီး ၁၆ ဦးက စက္ကူပြေစာစနစ်ကို စတင်ခဲ့သည်။ ၁၀၂၃ ခုနှစ်တွင် ဆုန်အစိုးရက ယင်းစနစ်ကို မိုနိုပိုလီရယူကာ အစိုးရကိုယ်တိုင် "ကျောက်ဇီ" (Jiaozi) ဟူသော တရားဝင် စက္ကူငွေစက္ကူကို စတင်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ဗင်းနစ်ကုန်သည် မာကိုပိုလိုသည် တရုတ်ပြည်သို့ ရောက်ရှိချိန်တွင် ကူဗလိုင်ခန်၏ ယွမ်မင်းဆက် စက္ကူပိုက်ဆံစနစ်ကို တွေ့မြင်ပြီး အလွန်အံ့အားသင့်ခဲ့ရသည်။ ဥရောပတွင် အယ်လခဲမီပညာရှင်များက သတ္တုမှ ရွှေဖြစ်အောင် ကြိုးပမ်းနေချိန်တွင် တရုတ်ဧကရာဇ်က သစ်ပင်ခေါက်စက္ကူကို ရွှေကဲ့သို့ သုံးနိုင်အောင် ဖန်တီးထားသည်ဟု မာကိုပိုလိုက မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။
တရုတ်နိုင်ငံတွင် စက္ကူပိုက်ဆံ အသုံးပြုခဲ့ပြီး ရာစုနှစ်ပေါင်း ၇ ခုကျော်အကြာ ၁၆၆၁ ခုနှစ်သို့ ရောက်မှသာ ဆဝီဒင်နိုင်ငံ Stockholms Banco ဘဏ်က ဥရောပ၏ ပထမဆုံး တရားဝင် စက္ကူပိုက်ဆံကို ထုတ်ဝေနိုင်ခဲ့သည်။
ရှေးခေတ် စီချွမ်ပြည်နယ်တွင် မြင်းတစ်ကောင် ဝယ်ယူရန် ကြေး/သံဒင်္ဂါး ဘာကြောင့် ၁၁ ကီလိုဂရမ်ကျော် သယ်ဆောင်ခဲ့ရသနည်း။ သင်ဝယ်ယူလိုသော ကုန်ပစ္စည်းပမာဏကို ရွေးချယ်၍ အလေးချိန် ကွာခြားချက်ကို တွက်ချက်ကြည့်ပါ...
ညှပ်ထားသော နွားလှည်း သို့မဟုတ် မြင်း ၁ စီး သီးသန့် သယ်ဆောင်ရမည်။
စက္ကူရွက် အနည်းငယ်မျှသာ။ အဝတ်အစား ခေါက်တွင်း၌ လွယ်ကူစွာ သိမ်းဆည်းနိုင်သည်။
မင်းဆက်အသီးသီးမှ စက္ကူပိုက်ဆံ အတုမပြုလုပ်နိုင်ရန် သုံးစွဲခဲ့သော နည်းပညာနှင့် တင်းကြပ်သော ဥပဒေများ။
စက္ကူပိုက်ဆံများကို အခေါက်နက် သစ်ပင်များ (Mulberry Tree) မှ ထုတ်ယူသော အမျှင်များဖြင့် ပြုလုပ်သည်။ အစိုးရက ထိုအပင်စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှုကို တင်းကြပ်စွာ ထိန်းချုပ်ထားပြီး စက္ကူသား အသွင်အပြင်မှာ သာမန်စက္ကူနှင့် လုံးဝမတူဘဲ ခိုင်မာကျစ်လစ်သည်။
စက္ကူပိုက်ဆံတစ်ခုစီတွင် သစ်သားပန်းပု ရိုက်နှိပ်ပုံရိပ်များ၊ အစိုးရ၏ အနီရောင်နှင့် အနက်ရောင် တံဆိပ်တော်များ၊ အယ်ဒီတာများ၏ ကိုယ်ပိုင်လက်မှတ်များနှင့် တုပရန်ခက်ခဲသော လျှို့ဝှက် သင်္ကေတများကို ထည့်သွင်းထားသည်။
မင်းမင်းဆက် စက္ကူပိုက်ဆံ (Great Ming Treasure Note) ပေါ်တွင် "စက္ကူငွေတု ပြုလုပ်သူအား ခေါင်းဖြတ်ကွပ်မျက်မည်။ သတင်းပေးတိုင်ကြားသူအား စိန်းငွေ ၂၅၀ လျှံနှင့် ပြစ်မှုကျူးလွန်သူ၏ ပိုင်ဆိုင်မှုအားလုံး ချီးမြှင့်မည်" ဟု ပိုက်ဆံပေါ်တွင်ပင် တိုက်ရိုက်ရိုက်နှိပ်ထားသည်။
အောက်ပါ ခလုတ်ကို နှိပ်၍ ရှေးခေတ် စက္ကူငွေစက္ကူ၏ အသေးစိတ် ပုံစံကို ကြည့်ရှုပါ
စက္ကူပိုက်ဆံစနစ် စတင်သုံးစွဲခဲ့သည့် နှစ်ကာလများ နှိုင်းယှဉ်ချက် နှင့် သမိုင်းဝင် ငွေဖောင်းပွမှု အခြေအနေများ။